ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతి నిర్మాణం(Amaravathi infra updates) తిరిగి ఊపందుకున్న నేపథ్యంలో, క్యాపిటల్ రీజియన్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ (CRDA) కీలక మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిపై ప్రధానంగా దృష్టి పెట్టింది. 2025 డిసెంబర్ 21న నిర్వహించిన 56వ CRDA సమావేశంలో మొత్తం ₹1,358 కోట్ల వ్యయానికి ఆమోదం లభించింది.
ఇందులో లేఅవుట్ అభివృద్ధికి సుమారు ₹1,300 కోట్లు, వరద నియంత్రణకు అవసరమైన ఫ్లడ్ పంపింగ్ స్టేషన్లకు ₹444 కోట్లు కేటాయించారు. ఈ నిర్ణయాల వల్ల 29 గ్రామాల్లోని రైతులకు కేటాయించిన భూముల్లో రోడ్లు, డ్రైనేజ్, నీటి సరఫరా వంటి పూర్తి స్థాయి మౌలిక సదుపాయాలు అందుబాటులోకి రానున్నాయి.
కీలక మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల అవలోకనం
CRDA ఆమోదించిన ప్రాజెక్టులు అమరావతిని ఒక ఆధునిక గ్రీన్ఫీల్డ్ రాజధానిగా తీర్చిదిద్దే లక్ష్యంతో రూపుదిద్దుకున్నాయి. లేఅవుట్ అభివృద్ధికి(Amaravathi infra updates) అత్యున్నత ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. సుమారు 202 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో రైతులకు కేటాయించిన ప్రాంతాల్లో 360 కి.మీ. ట్రంక్ రోడ్లు, 1,500 కి.మీ. లేఅవుట్ రోడ్లు, సీవేజ్ శుద్ధి కేంద్రాలు, సమగ్ర వాటర్ గ్రిడ్ వ్యవస్థలు నిర్మాణంలో ఉన్నాయి. అదనంగా, ఆల్ ఇండియా సర్వీసెస్ (AIS) అధికారుల నివాస భవనాలకు పార్కింగ్, యుటిలిటీ సదుపాయాల కోసం ₹109 కోట్లను ప్రత్యేకంగా కేటాయించారు.
వరద నియంత్రణ & ఆరోగ్య మౌలిక సదుపాయాలు
అమరావతి అభివృద్ధి(Amaravathi infra updates)లో వరద నియంత్రణ కీలక అంశంగా నిలిచింది. సాఖమూరు, ఉండవల్లి ప్రాంతాల్లో 8,400 క్యూసెక్స్ సామర్థ్యంతో ఫ్లడ్ పంపింగ్ స్టేషన్లు నిర్మిస్తున్నారు. ఇవి కృష్ణా, బుదమేరు నదుల నుంచి వచ్చే వరద నీటిని సమర్థంగా నియంత్రించేందుకు సహకరిస్తాయి. గతంలో వర్షాకాలంలో ఎదురైన సమస్యలకు ఇది శాశ్వత పరిష్కారంగా నిలవనుంది. అలాగే, సాఖమూరు ప్రాంతంలో 23 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ భవనాల నిర్మాణం చేపట్టారు. దీని ద్వారా అమరావతి హెల్త్ & వెల్నెస్ హబ్గా అభివృద్ధి చెందనుంది.
పబ్లిక్ & ప్రైవేట్ భూకేటాయింపులు – పెట్టుబడులకు ఊతం
ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ రంగ భూకేటాయింపులకు అవసరమైన మద్దతు కల్పించడం కూడా CRDA ముఖ్య లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. భూముల వర్గీకరణ ప్రక్రియను రాష్ట్ర స్థాయి కమిటీ పర్యవేక్షిస్తోంది. మొత్తం మీద ₹81,317 కోట్ల విలువైన ప్రాజెక్టులు ప్రతిపాదించబడగా, వాటిలో ₹50,552 కోట్లకు ఇప్పటికే టెండర్లు జారీ అయ్యాయి. ఇందులో హైకోర్టు భవనానికి సంబంధించిన రాఫ్ట్ ఫౌండేషన్ పనులు (45,000 టన్నుల స్టీల్ వినియోగం, 2027 చివరికి పూర్తి లక్ష్యం), సెక్రటేరియట్ టవర్స్, అసెంబ్లీ భవనాల నిర్మాణాలు ఉన్నాయి.
Amaravathi infra updates: ప్రాజెక్టుల ప్రగతి & అమలు కాలపట్టిక
CRDA అధికారుల ప్రకారం, అన్ని ప్రాజెక్టులు వేగంగా ముందుకు సాగుతున్నాయి. 2024 డిసెంబర్ నుంచి ప్రారంభమైన ప్రభుత్వ క్వార్టర్స్ నిర్మాణాలు 6 నుంచి 9 నెలల వ్యవధిలో పూర్తయ్యేలా ప్రణాళిక రూపొందించారు. ముఖ్యమైన టైమ్లైన్ ఇలా ఉంది:
- MLA / MLC / AIS క్వార్టర్స్ – 2024 డిసెంబర్ 15 నుంచి ప్రారంభం, 6 నెలల్లో పూర్తి
- గ్రూప్-D, గ్రూప్-B, గెజెటెడ్ క్వార్టర్స్ – 9 నెలల్లో పూర్తి, ప్రస్తుతం ఫౌండేషన్ దశ
- NGOs, AIS అధికారులు, మంత్రుల బంగ్లాలు – టెండర్లు జారీ, 9 నెలల లక్ష్యం
- LPS ఇన్ఫ్రా జోన్లు (1–6) – రోడ్లు, డ్రైనేజ్ పనులు, 24 నెలల గడువు
- LPS ఇన్ఫ్రా జోన్లు (7–12 & 12A) – భూసేకరణ దశ, 24 నెలలు
- సెక్రటేరియట్ టవర్స్ – 2025 జనవరి 1 నుంచి, 30 నెలలలో పూర్తి
- హైకోర్టు భవనం – రాఫ్ట్ ఫౌండేషన్ ప్రారంభం, 30 నెలల గడువు
- అసెంబ్లీ భవనం – 2025 జనవరి 30 నుంచి, టెండర్ ప్రక్రియలో
- పబ్లిక్ & ప్రైవేట్ ల్యాండ్ అలాటీలు – కమిటీ ఆమోదంతో 24 నెలల లక్ష్యం
ఈ ప్రణాళిక ప్రకారం, 2026 చివరినాటికి ప్రధాన ప్రభుత్వ భవనాలు సిద్ధమవుతాయి. 2027 నాటికి కీలక మౌలిక సదుపాయాల పనులు పూర్తవుతాయని అంచనా. మంత్రి పి. నారాయణ వ్యాఖ్యల ప్రకారం, ఈ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులు రాష్ట్రాన్ని పెట్టుబడులకు అనుకూలమైన కేంద్రంగా మార్చనున్నాయి.
భవిష్యత్ అవకాశాలు & ఎదురయ్యే సవాళ్లు
అమరావతి(Amaravathi infra updates) క్వాంటమ్ హబ్, ఎడ్యుకేషన్ సిటీ, హెల్త్ సిటీ వంటి ప్రాజెక్టులతో అంతర్జాతీయ స్థాయి నగరంగా రూపుదిద్దుకోనుంది. సుమారు ₹65,000 కోట్ల విలువైన గ్రీన్ఫీల్డ్ ప్రాజెక్టుల పునరుద్ధరణకు కేంద్ర ప్రభుత్వ అనుమతులు లభించాయి. అయితే, భూసంబంధిత సమస్యలు, నిధుల విడుదలలో ఆలస్యాలు వంటి అంశాలు సవాళ్లుగా ఉన్నాయి. ఈ పరిస్థితులను ఎదుర్కొనేందుకు CRDA ప్రత్యేక ప్రయోజన వాహనం (SPV) ద్వారా పనులను వేగవంతం చేస్తోంది.
ముగింపు
మొత్తంగా, అమరావతిలో చేపట్టిన ఈ విస్తృత మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులు నగరాన్ని ప్రపంచ స్థాయి రాజధానిగా నిలబెట్టే దిశగా కీలక అడుగుగా నిలవనున్నాయి.
