Iran Protests December 2025: ఇరాన్‌లో ఆర్థిక సంక్షోభం, రియాల్ పతనం మరియు దేశవ్యాప్త ప్రజా ఉద్యమం

Iran protests December 2025 నేపథ్యంలో ఇరాన్‌లో జరిగిన రియాల్ కరెన్సీ పతనం, తేహరాన్ బజార్ నిరసనలు, ద్రవ్యోల్బణ సంక్షోభం, ఖమేనీపై విమర్శలు మరియు దేశవ్యాప్తంగా వ్యాపించిన ఉద్యమాలు.

Iran protests December 2025 ఇరాన్ ఆధునిక చరిత్రలో అత్యంత కీలకమైన ప్రజా ఉద్యమంగా మారాయి. ఈ నిరసనలకు ప్రధాన కారణం ఇరానియన్ రియాల్ కరెన్సీ ఘోర పతనం, నియంత్రణకు అందని ద్రవ్యోల్బణం, జీవన వ్యయాల పెరుగుదల మరియు ప్రభుత్వ వైఫల్యాలపై ప్రజల్లో పెరిగిన అసంతృప్తి.

మొదటిగా తేహరాన్ బజార్ ప్రాంతంలో ప్రారంభమైన ఈ ఉద్యమం, కొద్ది రోజుల్లోనే దేశవ్యాప్తంగా వ్యాపించింది. వ్యాపారులు, విద్యార్థులు, కార్మికులు, మధ్యతరగతి ప్రజలు పెద్ద సంఖ్యలో రోడ్డెక్కారు. Iran protests December 2025 ఇప్పుడు కేవలం ఆర్థిక నిరసనలుగా కాకుండా, రాజకీయ వ్యవస్థపై నేరుగా ప్రశ్నలు లేవనెత్తే ఉద్యమంగా మారాయి.

Iran Protests December 2025 ప్రారంభానికి కారణాలు

ఇరానియన్ రియాల్ కరెన్సీ పతనం

Iran protests December 2025కు ప్రధాన కారణం ఇరానియన్ రియాల్ విలువ చరిత్రలో ఎప్పుడూ లేనంతగా పడిపోవడం. 2025 డిసెంబర్ నాటికి, డాలర్‌కు రియాల్ విలువ 14 లక్షలకు పైగా చేరింది. ఇది సాధారణ ప్రజల జీవనంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది.

విదేశీ దిగుమతుల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకాయి. మందులు, ఆహార పదార్థాలు, ఇంధనం వంటి అవసరమైన వస్తువులు సామాన్యులకు అందని ధరలకు చేరాయి. వ్యాపారులు ధరలు నిర్ణయించలేని పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ కరెన్సీ పతనమే Iran protests December 2025కు నాంది పలికింది.

ఇరాన్ ద్రవ్యోల్బణ సంక్షోభం

రియాల్ పతనంతో పాటు ఇరాన్‌లో ద్రవ్యోల్బణం తీవ్రమైంది. 2025 చివరికి ద్రవ్యోల్బణం 40–45 శాతం మధ్యకు చేరింది. కొన్ని ఆహార వస్తువుల ధరలు 70 శాతం వరకు పెరిగాయి.

జీతాలు పెరగకపోవడం, ఉద్యోగ అవకాశాలు తగ్గడం వల్ల ప్రజల కొనుగోలు శక్తి పూర్తిగా పడిపోయింది. ఈ పరిస్థితులు Iran protests December 2025ను మరింత ఉధృతం చేశాయి.

తేహరాన్ బజార్ నిరసనలు – ఉద్యమానికి కేంద్ర బిందువు

బజార్ వ్యాపారుల సమ్మె

తేహరాన్ గ్రాండ్ బజార్ ఇరాన్ రాజకీయ చరిత్రలో కీలక పాత్ర పోషించింది. Iran protests December 2025 సమయంలో కూడా బజార్ వ్యాపారులు ముందుండి నిరసనలకు నాయకత్వం వహించారు.

డిసెంబర్ చివరి వారంలో వేలాది దుకాణాలు మూతపడ్డాయి. వ్యాపారులు రోడ్లపైకి వచ్చి, “రియాల్ పతనానికి ప్రభుత్వమే కారణం” అంటూ నినాదాలు చేశారు. బజార్ సమ్మె దేశవ్యాప్తంగా ఇతర నగరాలకు వ్యాపించింది.

దేశవ్యాప్తంగా వ్యాపించిన బజార్ సమ్మెలు

ఇస్ఫహాన్, మష్హాద్, షిరాజ్, అహ్వాజ్ వంటి నగరాల్లోనూ బజార్‌లు మూతపడ్డాయి. ఇది Iran protests December 2025కు ఆర్థిక వ్యవస్థపై నేరుగా ప్రభావం చూపే స్థాయికి తీసుకెళ్లింది.

దేశవ్యాప్త నిరసనలు మరియు ప్రజల భాగస్వామ్యం

విద్యార్థులు, కార్మికులు ఉద్యమంలోకి

బజార్ వ్యాపారులతో పాటు విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులు, పరిశ్రమల కార్మికులు కూడా ఉద్యమంలో చేరారు. ఉద్యోగాలు లేవు, జీతాలు సరిపోవు అనే సమస్యలు పెద్ద ఎత్తున వినిపించాయి.

Iran protests December 2025లో మహిళలు కూడా పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొన్నారు. ఇది ఉద్యమానికి సామాజిక విస్తృతిని, బలాన్ని ఇచ్చింది.

నిరసనల స్వరూపం మారడం

మొదట ఆర్థిక సమస్యలపై దృష్టి పెట్టిన నిరసనలు, క్రమంగా రాజకీయ విమర్శలుగా మారాయి. ప్రభుత్వ విధానాలపై, మతాధారిత పాలనపై నేరుగా ప్రశ్నలు వినిపించాయి.

ఖమేనీపై విమర్శలు మరియు ప్రభుత్వ ఒత్తిడి

సుప్రీం లీడర్‌పై నినాదాలు

Iran protests December 2025లో కీలక మార్పు ఖమేనీపై నేరుగా విమర్శలు రావడం. ఇది ఇరాన్ రాజకీయాల్లో అరుదైన విషయం.

ప్రజలు నాయకత్వ వైఫల్యాన్ని బహిరంగంగా ప్రశ్నించడం, పాలనా వ్యవస్థపై విశ్వాసం తగ్గినట్లు స్పష్టం చేసింది.

ప్రభుత్వ స్పందన మరియు భద్రతా చర్యలు

ప్రభుత్వం మొదట సంయమనంతో స్పందించినా, తరువాత భద్రతా దళాలను రంగంలోకి దింపింది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో నిరసనలను అణచివేయడానికి చర్యలు తీసుకుంది.

కేంద్ర బ్యాంక్ గవర్నర్ మార్పు వంటి నిర్ణయాలు తీసుకున్నప్పటికీ, ప్రజల అసంతృప్తి తగ్గలేదు.

Iran Protests December 2025 – భవిష్యత్తుపై ప్రభావం

ఆర్థిక ప్రభావాలు

నిరంతర నిరసనలు ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థను మరింత దెబ్బతీస్తున్నాయి. పెట్టుబడులు తగ్గుతున్నాయి. నిరుద్యోగం పెరుగుతోంది.

రియాల్ స్థిరీకరణ లేకపోతే, ఈ సంక్షోభం మరింత లోతుగా మారే అవకాశం ఉంది.

రాజకీయ భవిష్యత్తు

Iran protests December 2025 ఇరాన్ రాజకీయ భవిష్యత్తుకు మలుపు తిప్పే దశగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ప్రభుత్వం సంస్కరణలు చేపట్టకపోతే, ప్రజా ఉద్యమాలు మరింత తీవ్రతరం కావచ్చు.

ఇరాన్ సంక్షోభంపై ప్రపంచ దేశాల ప్రతిస్పందన

Iran protests December 2025 నేపథ్యంలో ఇరాన్‌లో చోటుచేసుకుంటున్న ఆర్థిక, సామాజిక సంక్షోభంపై ప్రపంచ దేశాలు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఇరానియన్ రియాల్ పతనం, అధిక ద్రవ్యోల్బణం, దేశవ్యాప్తంగా కొనసాగుతున్న నిరసనలు అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశంగా మారాయి. ప్రపంచ మీడియా సంస్థలు ఈ పరిస్థితిని “ఇరాన్‌లో దశాబ్దాల తర్వాత ఏర్పడిన అత్యంత తీవ్రమైన ఆర్థిక-రాజకీయ సంక్షోభం”గా వర్ణిస్తున్నాయి.

అమెరికా మరియు యూరోపియన్ యూనియన్ దేశాలు Iran protests December 2025పై అధికారిక ప్రకటనలు విడుదల చేశాయి. ప్రజలు శాంతియుతంగా నిరసనలు చేపట్టే హక్కు ఉందని, ఇరాన్ ప్రభుత్వం బలవంతపు చర్యలకు పాల్పడకుండా సంయమనం పాటించాలని ఈ దేశాలు సూచించాయి. అలాగే, ఆర్థిక సంస్కరణలు చేపట్టకపోతే పరిస్థితి మరింత దిగజారే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించాయి.

మధ్యప్రాచ్య దేశాల వైఖరి

మధ్యప్రాచ్య దేశాలు ఈ పరిణామాలను అత్యంత జాగ్రత్తగా గమనిస్తున్నాయి. ఇరాన్‌లోని అస్థిరత ప్రాంతీయ భద్రతపై ప్రభావం చూపుతుందనే భయం ఉంది. సౌదీ అరేబియా, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ వంటి దేశాలు ప్రత్యక్ష వ్యాఖ్యలకు దూరంగా ఉన్నప్పటికీ, అంతర్గతంగా ఈ సంక్షోభం ఇంధన మార్కెట్లపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందో విశ్లేషిస్తున్నాయి.

ఇరాన్ చమురు ఉత్పత్తి లేదా ఎగుమతులపై ప్రభావం పడితే, అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అందుకే Iran protests December 2025 ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపైనా ప్రభావం చూపే అంశంగా మారింది.

ఐక్యరాజ్యసమితి మరియు మానవ హక్కుల సంస్థల స్పందన

ఐక్యరాజ్యసమితి మరియు అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల సంస్థలు ఇరాన్ పరిస్థితిపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించాయి. నిరసనల సమయంలో ప్రజలపై హింస జరగకూడదని, వ్యక్తి స్వేచ్ఛను కాపాడాలని ఇవి కోరాయి. కొన్ని సంస్థలు ఇరాన్‌లో ఇంటర్నెట్ పరిమితులు, మీడియా నియంత్రణలపై కూడా ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి.

Iran protests December 2025 మానవ హక్కుల కోణంలో కూడా ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. ప్రజల ఆర్థిక సమస్యలను పరిష్కరించకుండా భద్రతా చర్యలతో ఉద్యమాన్ని అణచివేయడం సమస్యను మరింత తీవ్రం చేస్తుందని అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు అంటున్నారు.

భారత్ మరియు ఆసియా దేశాల స్పందన

భారత్, చైనా, జపాన్ వంటి ఆసియా దేశాలు పరిస్థితిని జాగ్రత్తగా గమనిస్తున్నాయి. భారత్ విషయంలో, ఇరాన్ ఒక కీలక వ్యూహాత్మక భాగస్వామి కావడంతో, ఈ సంక్షోభం ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యంపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. భారత్ అధికారికంగా అంతర్గత వ్యవహారాల్లో జోక్యం చేయకుండా, శాంతియుత పరిష్కారం వైపు ఇరాన్ అడుగులు వేయాలని సూచిస్తోంది.

క్లుప్తంగా

Iran protests December 2025 కేవలం ఒక నిరసన ఉద్యమం కాదు. ఇది ఇరాన్ సమాజంలో లోతుగా ఉన్న ఆర్థిక, రాజకీయ అసంతృప్తికి ప్రతిబింబం. రియాల్ పతనం, ద్రవ్యోల్బణం, పాలనా వైఫల్యాలు ప్రజలను రోడ్లపైకి తీసుకొచ్చాయి.

సారాంశంగా చెప్పాలంటే, Iran protests December 2025 ఇప్పుడు ఇరాన్ అంతర్గత సమస్యగా మాత్రమే కాకుండా, అంతర్జాతీయ ప్రాధాన్యత కలిగిన సంక్షోభంగా మారాయి. ప్రపంచ దేశాలు, మానవ హక్కుల సంస్థలు, ఆర్థిక నిపుణులు ఈ పరిణామాలను క్షుణ్ణంగా పరిశీలిస్తున్నాయి. ఇరాన్ ప్రభుత్వం తీసుకునే తదుపరి నిర్ణయాలే ఈ సంక్షోభం ఎటు దారి తీస్తుందో నిర్ణయించనున్నాయి.

ఈ ఉద్యమం ఇరాన్ భవిష్యత్తును ఎలా మలుస్తుందో చూడాల్సి ఉంది. కానీ ఒక విషయం స్పష్టం – Iran protests December 2025 ఇరాన్ చరిత్రలో మర్చిపోలేని అధ్యాయంగా నిలుస్తాయి.