“Gas Stove Star Rating” విధానం.: భారతదేశంలోని మధ్యతరగతి కుటుంబాల్లో వంట గ్యాస్ (LPG) ఖర్చు నెలవారీ బడ్జెట్లో ముఖ్యమైన భాగంగా మారింది. ప్రతి ఏడాది పెరుగుతున్న గ్యాస్ సిలిండర్ ధరలు సాధారణ వినియోగదారులపై ఆర్థిక ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక కీలకమైన మరియు వినియోగదారులకు ఉపయోగకరమైన నిర్ణయాన్ని తీసుకుంది.
ఇప్పటివరకు ఏసీలు, ఫ్రిజ్లకు మాత్రమే పరిమితమైన Bureau of Energy Efficiency (BEE) స్టార్ లేబులింగ్ విధానాన్ని, ఇకపై గ్యాస్ స్టవ్(Gas Stove Star Rating)లకూ వర్తింపజేశారు. దీని ద్వారా వినియోగదారులు గ్యాస్ ఆదా చేసుకునే అవకాశం ఏర్పడింది.
ఈ సమగ్ర కథనంలో, ఈ కొత్త నిబంధనలు ఏమిటి, వీటివల్ల సాధారణ వినియోగదారులకు కలిగే ప్రయోజనాలు, ధరలపై ప్రభావం, అలాగే గ్యాస్ సేవింగ్ ఎలా సాధ్యమవుతుందో వివరంగా తెలుసుకుందాం
అసలు BEE Star Rating అంటే ఏమిటి? (What is BEE Star Labeling?)
Bureau of Energy Efficiency (BEE) అనేది భారత ప్రభుత్వ విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ ఆధీనంలో పనిచేసే సంస్థ. గృహోపకరణాలు ఎంత తక్కువ శక్తిని వినియోగించి, ఎంత సమర్థవంతంగా పనిచేస్తాయో అంచనా వేసి రేటింగ్ ఇవ్వడం ఈ సంస్థ ప్రధాన లక్ష్యం.
గ్యాస్ స్టవ్(Gas Stove Star Rating)లకు సంబంధించి, Thermal Efficiency ఆధారంగా స్టార్ రేటింగ్ నిర్ణయిస్తారు. అంటే, బర్నర్ నుంచి వెలువడే మంటలో ఎంత శాతం వేడి నేరుగా వంటపాత్రకు చేరుతోంది, ఎంత శాతం బయటకు వృథా అవుతోంది అన్నదానిపై ఈ రేటింగ్ ఆధారపడి ఉంటుంది.
- 1-Star Rating: కనీస సామర్థ్యం
- 5-Star Rating: అత్యధిక సామర్థ్యం (కనీసం 68% Thermal Efficiency)
తాజా BEE నిబంధనలు మరియు ప్రభుత్వ విధానం (Latest BEE Rules & Policy)
ప్రస్తుతం భారత మార్కెట్లో లభిస్తున్న గ్యాస్ స్టవ్ల నాణ్యతను(Gas Stove Star Rating ) నియంత్రించేందుకు ప్రభుత్వం రెండు ముఖ్యమైన ప్రమాణాలను అమలు చేస్తోంది:
- Mandatory ISI Mark: ప్రతి గ్యాస్ స్టవ్కు ఇప్పటికే ISI (IS 4246) మార్క్ తప్పనిసరి. ఇది భద్రతకు హామీ ఇస్తుంది.
- Star Labeling Program: గతంలో ఇది స్వచ్ఛందంగా ఉండేది. కానీ తాజా నిబంధనల ప్రకారం, త్వరలోనే అన్ని గ్యాస్ స్టవ్ తయారీదారులు BEE స్టార్ రేటింగ్ ముద్రించడం తప్పనిసరి కానుంది.
👉 ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యం: 2030 నాటికి LPG వినియోగాన్ని తగ్గించడం మరియు పర్యావరణ కాలుష్యాన్ని నియంత్రించడం.
Gas Stove Star Rating ల వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు (Benefits of Star Rated Gas Stoves)
🔹 గ్యాస్ ఆదా (LPG Savings)
సాధారణ గ్యాస్ స్టవ్ల సామర్థ్యం సాధారణంగా 40%–55% మధ్యే ఉంటుంది. కానీ 5-Star Rated Gas Stoves కనీసం 68% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి. దీని ఫలితంగా నెలవారీ గ్యాస్ బిల్లులో 10%–15% వరకు ఆదా సాధ్యమవుతుంది.
🔹 సమయం ఆదా (Time Saving)
ఎఫిషియెన్సీ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల వేడి వేగంగా వంటపాత్రకు చేరుతుంది. దీంతో వంట త్వరగా పూర్తవుతుంది. ముఖ్యంగా ఉదయం వేళల్లో ఆఫీస్, స్కూల్కు వెళ్లే కుటుంబాలకు ఇది ఎంతో ఉపశమనం.
🔹 పర్యావరణానికి మేలు (Eco-Friendly)
తక్కువ LPG వినియోగం వల్ల Carbon Emissions తగ్గుతాయి. ఇది పర్యావరణ పరిరక్షణకు మరియు Global Warming తగ్గింపుకు దోహదపడుతుంది.
ధరలపై ప్రభావం – సామాన్యులకు భారమా? (Price Impact Analysis)
కొత్త BEE నిబంధనల వల్ల గ్యాస్ స్టవ్ ధరలు కొంత పెరగవచ్చన్నది నిజమే. కారణం, మెరుగైన బర్నర్లు, నాజిల్స్, వాల్వ్స్ వంటివి వాడటం వల్ల తయారీ ఖర్చు పెరుగుతుంది.
| ఫీచర్ | సాధారణ స్టవ్ (Non-Star) | స్టార్ రేటెడ్ స్టవ్ (BEE Rated) |
| ధర | ₹1,500 – ₹3,500 | ₹2,500 – ₹6,000 |
| తయారీ ఖర్చు | తక్కువ | 5% – 10% ఎక్కువ |
| ఆదా | తక్కువ | ఏడాదికి ₹1,500 – ₹2,500 వరకు |
| వాల్యూ | స్వల్పకాలికం | దీర్ఘకాలికం (ROI 18 నెలల్లోనే) |
అయితే, ప్రస్తుతం ఒక LPG సిలిండర్ ధర ₹800–₹1000 పైగా ఉన్న పరిస్థితుల్లో, మీరు స్టార్ రేటెడ్ స్టవ్పై పెట్టే అదనపు ఖర్చు సుమారు 1–1.5 సంవత్సరాల్లోనే గ్యాస్ ఆదా రూపంలో తిరిగి వస్తుంది.
Gas Stove Star Rating: కొనుగోలు చేసే ముందు చూసుకోవాల్సిన అంశాలు (Buying Guide)
- BEE Label Check: స్టవ్పై లేదా బాక్స్పై రంగుల స్టార్ స్టిక్కర్ ఉందో లేదో పరిశీలించండి.
- Burner Material: Aluminium కంటే Brass (ఇత్తడి) బర్నర్లు ఎక్కువకాలం మన్నుతాయి మరియు వేడి సమానంగా పంపిణీ చేస్తాయి.
- Warranty: కనీసం 2–5 ఏళ్ల వారంటీ ఉన్న బ్రాండ్లను ఎంచుకోవడం మంచిది.
- Number of Burners: కుటుంబ అవసరాలకు అనుగుణంగా 2, 3 లేదా 4 బర్నర్ల స్టవ్ను ఎంచుకోండి. గుర్తుంచుకోండి – బర్నర్లు ఎక్కువైతే గ్యాస్ వినియోగం కూడా పెరుగుతుంది.
FAQ – తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
Q: 5-Star Gas Stove నిజంగా గ్యాస్ ఆదా చేస్తుందా?
A: అవును. పరిశోధనల ప్రకారం, ఇవి సాధారణ స్టవ్ల కంటే 15%–20% తక్కువ LPG వినియోగిస్తాయి.
Q: పాత గ్యాస్ స్టవ్లను ప్రభుత్వం నిషేధిస్తుందా?
A: లేదు. ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్న స్టవ్లపై ఎలాంటి నిషేధం లేదు. ఈ నిబంధనలు కొత్తగా తయారయ్యే స్టవ్లకు మాత్రమే వర్తిస్తాయి.
Q: ఇంట్లోనే గ్యాస్ ఎఫిషియెన్సీ పెంచుకోవచ్చా?
A: కొంతవరకు సాధ్యం. బర్నర్లను శుభ్రంగా ఉంచడం, మంట పాత్రకు బయటకు రాకుండా చూసుకోవడం ద్వారా కొంత గ్యాస్ ఆదా చేయవచ్చు. కానీ స్టార్ రేటెడ్ స్టవ్లు ప్రత్యేక డిజైన్తోనే ఎక్కువ ఆదా ఇస్తాయి.
Q: ఏ బ్రాండ్లు Star Rated Gas Stoves విక్రయిస్తున్నాయి?
A: ప్రస్తుతం Prestige, Pigeon, Butterfly, Sunflame వంటి ప్రముఖ బ్రాండ్లు BEE స్టార్ రేటెడ్ మోడళ్లను అందుబాటులోకి తెచ్చాయి.
భారతదేశంలోని టాప్ 5-స్టార్ గ్యాస్ స్టవ్ల పోలిక (2026)
ప్రస్తుతం మార్కెట్లో ఉన్న ప్రముఖ బ్రాండ్లు BEE (Bureau of Energy Efficiency) నిబంధనలకు అనుగుణంగా గ్యాస్ ఆదా చేసే మోడళ్లను విడుదల చేశాయి.
| మోడల్ పేరు | బర్నర్ల సంఖ్య | ముఖ్య ఫీచర్లు | ధర (సుమారుగా) |
| Prestige Royale Plus GT | 3 బర్నర్లు | ట్రై-పిన్ బ్రాస్ బర్నర్లు, టఫ్డ్ గ్లాస్ టాప్, 2 ఏళ్ల వారంటీ, ISI సర్టిఫైడ్. | ₹8,400 |
| Sunflame GT Pride | 2 బర్నర్లు | హై-ఎఫిషియెన్సీ బర్నర్లు, స్టెయిన్లెస్ స్టీల్ బాడీ, స్పిల్-ప్రూఫ్ డిజైన్. | ₹3,200 |
| Elica Vetro 703 CT | 3 బర్నర్లు | యూరో కోటెడ్ పాన్ సపోర్ట్, స్టైలిష్ గ్లాస్ ఫినిష్, గ్యాస్ ఆదాలో నెం.1. | ₹4,500 |
| Butterfly Smart | 2 బర్నర్లు | 360-డిగ్రీ రివాల్వింగ్ నాజిల్, కాంపాక్ట్ డిజైన్, తక్కువ ధరలో బెస్ట్ ఎఫిషియెన్సీ. | ₹2,800 |
| Vidiem Viva | 3 బర్నర్లు | హెవీ గేజ్ స్టెయిన్లెస్ స్టీల్, 5 ఏళ్ల వారంటీ, అత్యధిక థర్మల్ ఎఫిషియెన్సీ. | ₹6,500 |
ఈ మోడళ్ల ప్రత్యేకతలు:
- Prestige Royale Plus: ఇది ప్రీమియం లుక్ మరియు పనితీరుకు ప్రసిద్ధి. దీని బర్నర్లు గ్యాస్ను సమానంగా పంపిణీ చేసి వంటను వేగవంతం చేస్తాయి.
- Sunflame GT Pride: బడ్జెట్లో మంచి స్టవ్ కావాలనుకునే వారికి ఇది ఉత్తమ ఎంపిక. దీని మెయింటెనెన్స్ చాలా సులభం.
- Elica Vetro: ఆధునిక వంటగదులకు (Modular Kitchens) ఇది బాగా సరిపోతుంది. ఇది తక్కువ మంటతో ఎక్కువ వేడిని ఇచ్చేలా రూపొందించబడింది.
- Butterfly Smart: ఇది చిన్న కుటుంబాలకు మరియు బ్యాచిలర్లకు చాలా అనువైనది. దీని టఫ్డ్ గ్లాస్ పగలదు మరియు తుప్పు పట్టదు.
- Vidiem Viva: గ్లాస్ టాప్ ఇష్టం లేని వారు ఈ స్టెయిన్లెస్ స్టీల్ మోడల్ను ఎంచుకోవచ్చు. ఇది చాలా బలంగా ఉంటుంది మరియు ఎక్కువ కాలం మన్నుతుంది.
నిపుణుల అభిప్రాయం (Expert Opinion)
ఆర్థిక నిపుణుల మాటల్లో చెప్పాలంటే, “Cheap is Expensive”. తక్కువ ధరకు లభించే లోకల్ గ్యాస్ స్టవ్లు ఎక్కువ గ్యాస్ను వృథా చేస్తాయి. కొంచెం ఎక్కువ పెట్టుబడి పెట్టి Gas Stove Star Rating తో కొనుగోలు చేస్తే, దీర్ఘకాలంలో నెలవారీ ఖర్చులు గణనీయంగా తగ్గుతాయి.
ముగింపు
Gas Stove Star Rating అనేది కేవలం ఒక లేబుల్ కాదు – అది మీ గ్యాస్ ఆదాకు ఒక భరోసా. మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా ఆధునిక సాంకేతికతను స్వీకరిస్తే, కుటుంబ బడ్జెట్ను మరింత సమర్థంగా నిర్వహించుకోవచ్చు. ప్రభుత్వం ఈ రేటింగ్ను పూర్తిగా తప్పనిసరి చేసేలోపు, మీరు కొనబోయే గ్యాస్ స్టవ్ విషయంలో పూర్తి అవగాహనతో నిర్ణయం తీసుకోవడం ఉత్తమం.
